വിജയൻ ചെറുവല്ലിയുടെ കവിതകൾഅവലോകനം : ജീ ആർ കവിയൂർ

വിജയൻ ചെറുവല്ലിയുടെ കവിതകൾ

അവലോകനം : ജീ ആർ കവിയൂർ 

01 ഭ്രാന്തൻ നിർമ്മിതി 

മനുഷ്യൻ്റെ സങ്കീർണ്ണമായ മനസ്സിനെയും അവൻ പേറുന്ന തീവ്രമായ വൈകാരിക സംഘർഷങ്ങളെയും അതിശക്തമായ ബിംബങ്ങളിലൂടെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന മനോഹരമായ കവിതയാണിത്. എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും തകരാവുന്ന മുല്ലപ്പെരിയാറും അഗ്നിപർവ്വതവും പോലെ നെഞ്ചിലൊതുങ്ങുന്ന ആധികളും, ഇടതടവില്ലാതെ തലയ്ക്കുള്ളിൽ പായുന്ന തീവണ്ടികൾ പോലെയുള്ള ചിന്താഭാരങ്ങളും ആധുനിക മനുഷ്യൻ്റെ നിസ്സഹായാവസ്ഥയെയും പിരിമുറുക്കങ്ങളെയും തുറന്നുകാട്ടുന്നു. ഭയവും പ്രകൃതിഭാവങ്ങളും വേവലാതികളും ഒരേസമയം പേറുമ്പോഴും, പ്രാരാബ്ധങ്ങളുടെ ചക്രങ്ങളിൽ ഇഴഞ്ഞുനീങ്ങേണ്ടി വരുമ്പോഴും, വാനോളം ചിറകടിച്ചുയരാൻ കൊതിക്കുന്ന സ്വപ്നങ്ങളാണ് മനുഷ്യനെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നത്. പ്രകൃതിയുടെയും ഭാവനയുടെയും ഈ വൈരുധ്യങ്ങൾ ചേർത്തുവെച്ച് മനുഷ്യൻ എന്ന വിചിത്രവും അത്ഭുതകരവുമായ 'ഭ്രാന്തൻ നിർമ്മിതി'യെ കവി ഇവിടെ കാവ്യാത്മകമായി നിർവ്വചിക്കുന്നു.

2 ബാക്കിയാവുന്നത്... 

മരണാനന്തരം മനുഷ്യബന്ധങ്ങളിലെ പൊള്ളത്തരങ്ങളും ഏകാന്തതയും എത്രമാത്രം ബാക്കിയാവുന്നു എന്ന് ഹൃദയസ്പർശിയായി വരച്ചുകാട്ടുന്ന കവിതയാണിത്. മരണവീട്ടിലെ ചടങ്ങുകൾ കഴിഞ്ഞ് ബന്ധുമിത്രാദികൾ പിരിഞ്ഞുപോകുമ്പോൾ, മരിച്ചയാളുടെ അഭാവം ശരിക്കും അറിയുന്നത് വീട്ടുപടിക്കൽ ഉരുള കാത്തുനിന്ന പട്ടി, മീൻമുള്ള് കൊതിച്ച പൂച്ച, ആട്ടിയോടിച്ചാലും വന്നിരുന്ന കാക്കകൾ, ഒപ്പം വേദനാഭരിതമായ നിമിഷങ്ങളിൽ കൂട്ടിരുന്ന കട്ടിലും തലയണയും മാത്രമാണ്. രക്തബന്ധങ്ങളേക്കാളും ആചാരങ്ങളേക്കാളും ഉപരിയായി, നിസ്വാർത്ഥമായ സ്നേഹവും ആശ്രയവും പുലർത്തിയ ജീവികളും ജീവനില്ലാത്ത വസ്തുക്കളുമാണ് ആ വേർപാടിൽ ഏറ്റവും ആഴത്തിൽ അനാഥമാകുന്നത് എന്ന വലിയ സത്യം കവി ലളിതമായ ബിംബങ്ങളിലൂടെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. അവസാന വരികളിൽ ഒരേ രക്തമോ വയറോ അല്ലാതിരുന്നിട്ടും ചങ്ക് പൊട്ടിയൊഴുകിയ നിലവിളിയിലൂടെ, ഔപചാരിക ബന്ധങ്ങൾക്കപ്പുറമുള്ള യഥാർത്ഥ ആത്മബന്ധത്തിൻ്റെ വേദന കവിതയിൽ അനാവരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.

03. ചാരം — അവലോകനം

മനുഷ്യൻ്റെ മിഥ്യാഭിമാനങ്ങളെയും അവൻ സ്വയം തീർക്കുന്ന വിവേചന മതിൽക്കെട്ടുകളെയും നിശിതമായി പരിഹസിക്കുന്ന ശക്തമായൊരു കവിതയാണിത്. ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ ജാതി, മതം, ലിംഗം, നിറം എന്നിവയുടെ പേരിൽ കാട്ടിക്കൂട്ടുന്ന ജാഡകളും അട്ടഹാസങ്ങളും ചൂഷണങ്ങളും ഈ ഭൂമിയെ എത്രമാത്രം മലിനമാക്കുന്നു എന്ന് കവി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ഭൂമിയെ നശിപ്പിച്ചും പരസ്പരം കൊലവിളിച്ചും പോരടിക്കുന്ന ഈ 'വലിയ മനുഷ്യർ' ഒടുവിൽ ചെന്നെത്തുന്നത് കീടങ്ങൾക്ക് പോലും വേണ്ടാത്ത ഒരു പിടി ചാരത്തിലേക്കാണെന്ന പരമാർത്ഥം കാട്ടരുവിയുടെ പിറുപിറുക്കലിലൂടെ പ്രകൃതി നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. മരണമെന്ന ഒരൊറ്റ യാഥാർത്ഥ്യത്തിന് മുന്നിൽ സർവ്വ അഹങ്കാരങ്ങളും വെറും നിരർത്ഥകമായി എരിഞ്ഞുതീരുമെന്ന കടുത്ത ദാർശനിക സത്യമാണ് ലളിതവും മൂർച്ചയേറിയതുമായ വരികളിലൂടെ ഈ രചന പങ്കുവെക്കുന്നത്.

04. വാക്കുകൾ 

മനുഷ്യവികാരങ്ങളുടെ വിവിധ ഭാവതലങ്ങളെയും ജീവസ്സുറ്റ ഭാഷയുടെ ആഴത്തെയും മനോഹരമായി ആവിഷ്കരിക്കുന്ന കവിതയാണിത്. മനുഷ്യരെപ്പോലെ തന്നെ ഒരൊറ്റ സ്പർശത്തിനായി അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന വാക്കുകളെ കടലിൽ ചെന്നുചേരാൻ കൊതിക്കുന്ന പുഴകളോടും, നാട്ടുമാങ്ങയുടെയും കഞ്ഞിയും പയറും ചമ്മന്തിയുടെയും ഗൃഹാതുരത്വത്തോടുമൊക്കെ കവി ചേർത്തുവെക്കുന്നു. ആശ്വാസത്തിന്റെ കുളിർമഴയായും, ആത്മാവിൽ ആഴത്തിൽ മുറിവേൽപ്പിക്കുന്ന തീപ്പൊരിയായും, ഒരിക്കലും മറക്കാനാവാത്ത ആലിംഗനങ്ങളായും പരിണമിക്കുന്ന വാക്കിന്റെ അപാരമായ ശക്തിയും വൈവിധ്യവും ഇതിൽ തെളിയുന്നു. ശരീരങ്ങൾക്കപ്പുറം ഹൃദയങ്ങൾ തമ്മിൽ സംവദിക്കുമ്പോൾ പൂവിതളുകൾ പോലെ അടർന്നു വീഴുന്ന വാക്കുകൾക്ക് നന്മയും പ്രണയവും തീവ്രവേദനയും ഒരുപോലെ പകർന്നുതരാൻ സാധിക്കുമെന്ന് കവി ഇവിടെ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

05. ഒന്നും മാറിയിട്ടേയില്ല, എങ്കിലും  

പ്രണയത്തിന്റെ ഗൃഹാതുരമായ ഓർമ്മകളെയും കാലം ബാക്കിവെച്ച ശൂന്യതയെയും അതിലോലമായി ഇണക്കിച്ചേർത്ത മനോഹരമായ കവിതയാണിത്. വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും പണ്ടുണ്ടായിരുന്ന അതേ പുഴയും മരങ്ങളും ചന്ദ്രനും പ്രകൃതിയും മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുമ്പോഴും, പ്രിയപ്പെട്ട സാന്നിധ്യത്തിന്റെ അഭാവം ആ രാത്രികളെ കൂടുതൽ ഇരുണ്ടതാക്കി മാറ്റുന്നു. ഒരു ചെറിയ സ്പർശത്തിലൂടെ ഇരുകരകളിലും ഉയർന്ന തിരമാലകളും, പറയാൻ മറന്നുപോയ വാക്കുകൾ ഉള്ളിൽ തീർത്ത പൂമണവും പങ്കിട്ട ആ വസന്തകാലം കവി ഓർത്തെടുക്കുന്നു. പുറംലോകത്തെ കാഴ്ചകളെല്ലാം പഴയതുപോലെ നിലനിൽക്കുമ്പോഴും, സ്നേഹിച്ച മനസ്സിന്റെ ആഴങ്ങളിൽ സർവ്വവും കീഴ്മേൽ മറിഞ്ഞുപോയി എന്ന വിങ്ങുന്ന യാഥാർത്ഥ്യമാണ് "ഒന്നും മാറിയിട്ടേയില്ല, എങ്കിലും എല്ലാം മാറിപ്പോയതുപോലെ" എന്ന അവസാന വരികളിലൂടെ ഹൃദയസ്പർശിയായി അനുവാചകനിലേക്ക് പകരുന്നത്.

06. ഞാൻ നിന്റെ കണ്ണുകളിലൂടെ നടന്നു പോയിട്ടുണ്ട് 

പ്രണയത്തിന്റെ ഗാഢതയെയും പരസ്പരം കണ്ണുകളിലൂടെ മനസ്സ് പങ്കിട്ട ആത്മബന്ധത്തെയും മനോഹരമായ പ്രകൃതിബിംബങ്ങളിലൂടെ ആവിഷ്കരിക്കുന്ന കവിതയാണിത്. കാട്ടാറുകളെയും മലനിരകളെയും തഴുകി അഗസ്ത്യാർകൂടത്തിലേക്കെന്നപോലെ പ്രിയപ്പെട്ട ആളുടെ കണ്ണുകളിലൂടെ നടത്തിയ സാഹസികമായ യാത്രയെയും, രഹസ്യമായി ചിറകടിച്ചു പറന്ന നിമിഷങ്ങളെയും കവി ഓർത്തെടുക്കുന്നു. പരസ്പരം കണ്ണുകൾക്ക് പിന്നിൽ ഒളിപ്പിച്ചുവെച്ച സ്വപ്നങ്ങളുടെ ആ വിചിത്രലോകത്തേക്ക്, അസ്തമയസൂര്യനെപ്പോലെ അതിവേഗത്തിൽ കാലം നമ്മളറിയാതെ പറന്നുപോയി എന്ന തിരിച്ചറിവ് കവിതയിൽ നേർത്തൊരു വിങ്ങലായി അവശേഷിക്കുന്നു.

07. പെരുമഴയത്ത് ഒരു വരാന്ത 

പ്രണയത്തിന്റെയും ആശ്രയത്വത്തിന്റെയും ആഴം തുളുമ്പുന്ന അതിമനോഹരമായൊരു ആത്മകവിതയാണിത്. തിരക്കുകൾക്കിടയിൽ ഓടിച്ചു വായിച്ചുതീർക്കുന്ന വർത്തമാനപത്രമായും, അസ്തമയത്തിലെ അവസാന സൂര്യകിരണമായും സ്വയം അടയാളപ്പെടുത്തുമ്പോഴും, പ്രിയപ്പെട്ട ആൾക്ക് തണലേകാൻ കഴിഞ്ഞതിലാണ് കവി ചാരിതാർത്ഥ്യം കണ്ടെത്തുന്നത്. ചിറകു കുഴഞ്ഞ പറവയ്ക്ക് ചാഞ്ഞ കൊമ്പെന്നപോലെയും, ഉള്ളിൽ ഇടിവെട്ടി പെയ്യുന്ന പെരുമഴക്കാലത്ത് കയറിനിൽക്കാൻ ഇടം നൽകുന്ന സുരക്ഷിതമായ വരാന്തയായും സ്വയം സമർപ്പിക്കുന്നു. അടുക്കുന്തോറും അഗാധമാകുന്ന ഏകാന്തതയും നിഗൂഢതയും തന്നിൽ നിറയുമ്പോഴും, തനിക്ക് അഭിമുഖമായി കളങ്കമില്ലാതെ തെളിഞ്ഞ നീലാകാശത്ത് ചന്ദ്രനെപ്പോലെ തിളങ്ങിനിൽക്കുന്ന പ്രിയ സാന്നിധ്യത്തെ അതിനിർവൃതിയോടെ നോക്കിക്കാണുന്ന അനർഘനിമിഷമാണ് കവിത വരച്ചിടുന്നത്.

08. കവിത 

കവിതയെന്ന സർഗ്ഗസൃഷ്ടി ഓരോ മനുഷ്യരിലും എത്ര വ്യത്യസ്തമായ ഭാവതലങ്ങളോടെയാണ് സാന്നിധ്യമറിയിക്കുന്നത് എന്ന് അതിമനോഹരമായി വരച്ചുകാട്ടുന്ന രചനയാണിത്. ജീവിതത്തിരക്കുകളിലും കൊടുംകാറ്റിലും ആടിയുലയുന്ന മനസ്സിന് ഒടുവിലത്തെ സിംഫണിയായും, സുഹൃത്തുക്കൾക്ക് ശാന്തമായ കാട്ടരുവിയായും, പ്രണയിനികൾക്ക് തലചായ്ക്കാൻ ഒരു മടിത്തട്ടായും കവിത രൂപപ്പെടുന്നു. തകർന്ന ഹൃദയങ്ങൾക്ക് തുണയാകുന്ന കച്ചിത്തുരുമ്പായും, വേർപാടിൻ്റെ ആഴമളക്കുന്ന മധുരസ്വപ്നമായും, യുക്തിയുടെ ശാസനകൾക്ക് മുകളിൽ ചോരയുടെ മൃദുമന്ത്രണമായും അത് നിറയുന്നു. ഒടുവിൽ, എന്തിനെന്നറിയാതെ നെട്ടോട്ടമോടുന്ന ലോകത്തിൽ വഴിതെറ്റിപ്പോയ ഏകാന്തഹൃദയങ്ങൾക്ക് എന്നും വിശ്രമമേകുന്ന അഭയസ്ഥാനമായി (ഒഭയസ്ഥാനം / അഭയസ്ഥാനം) കവിത നിലകൊള്ളുന്നു എന്ന് കവി അർത്ഥപൂർണ്ണമായി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

09. കൂട്ട് 

കവിതയെ ഒരു ഉറ്റ ചങ്ങാതിയായി സങ്കൽപ്പിച്ച്, ജീവിതത്തിന്റെ നാനാവിധ ഭാവങ്ങളോട് അതിനെ ഇണക്കിച്ചേർക്കുന്ന സുന്ദരമായൊരു രചനയാണിത്. പഞ്ചനക്ഷത്ര ഹോട്ടലിലും വഴിയോരത്തെ തട്ടുകടയിലും തിണ്ണയിലുമെല്ലാം ഭേദഭാവങ്ങളില്ലാതെ ഒരേ മനസ്സോടെ കൂട്ടുനിൽക്കുന്ന ആത്മാർത്ഥതയാണ് കവിതയെന്ന് കവി പറയുന്നു. നെഞ്ചിൽ കനലൂതുമ്പോഴും പ്രണയത്തിന്റെ മോഹവും നോവും നിറയ്ക്കുന്നതായും, ഉള്ളിൽ വീഴുന്ന വിത്തുകളെ പടർന്നുപന്തലിക്കുന്ന തണൽമരമാക്കുന്നതായും കവിത മാറുന്നു. അകന്നുപോകുമ്പോഴും തൊട്ടടുത്തുണ്ടെന്ന തോന്നലുണർത്തുന്ന വിരഹമരീചികയായും, ഒടുവിലത്തെ പഴുത്തിലകളും അടർന്നു വീണാലും വീണ്ടും തളിർത്തു വരുന്ന അനശ്വരമായ പ്രത്യാശയായും കവിത ജീവശ്വാസമായി തുടരുന്നുവെന്ന് ഈ വരികൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

10. സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയവർ 

മരണാനന്തര സ്വർഗ്ഗമെന്ന സങ്കൽപ്പത്തെയും മനുഷ്യന്റെ മിഥ്യാമോഹങ്ങളെയും തീവ്രമായൊരു ദാർശനിക തലത്തിൽ പുനർവിചിന്തനം ചെയ്യുന്ന കവിതയാണിത്. സ്വർഗ്ഗം തേടിപ്പോയവരെല്ലാം ഒടുവിൽ എത്തിച്ചേരുന്നത് ശ്മശാനത്തിന്റെ മൂകതയിലേക്കാണെന്നും, അങ്ങോട്ടുപോയ ഒരു സഞ്ചാരിയും അവിടുത്തെ വിശേഷങ്ങൾ പങ്കുവെക്കാൻ മടങ്ങിയെത്തിയിട്ടില്ലെന്നും കവി ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. യൗവനത്തിന്റെ സൗന്ദര്യവും കൊതിച്ച സ്വപ്നങ്ങളും മോഹങ്ങളും ഒടുവിൽ കരിഞ്ഞുതീർന്ന് മണ്ണടിയുമ്പോൾ, അവർ സ്വർഗ്ഗത്തിലല്ല, മറിച്ച് ശ്മശാനതീരങ്ങളിലെ നിത്യഹരിതമായ സസ്യങ്ങളുടെ സിരകളിലും എന്നും ചിരിക്കുന്ന ശവംനാറിപ്പൂക്കളുടെ ഹൃദയങ്ങളിലുമാണ് വിശ്രമിക്കുന്നത് എന്ന ശക്തമായ പ്രകൃതിസത്യം ഈ വരികളിലൂടെ കവി വരച്ചുകാട്ടുന്നു. മനുഷ്യന്റെ ആത്യന്തികമായ സങ്കേതം പ്രകൃതിയുടെ ഈ ജീർണ്ണതയും പുനർജ്ജനനവുമാണെന്ന മൂർച്ചയേറിയ യാഥാർത്ഥ്യമാണ് കവിതയിൽ തെളിയുന്നത്.

11. ഇര 

മനുഷ്യന്റെ ഇരട്ടത്താപ്പുകളെയും കപടസദാചാരത്തെയും അതിരൂക്ഷമായി തുറന്നുകാട്ടുന്ന ശക്തമായൊരു കവിതയാണിത്. ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ ഒരാളെ പരസ്യമായി അപമാനിക്കുകയും, വിശന്നുവലഞ്ഞ പട്ടിയെപ്പോലെ തുരത്തിയോടിക്കുകയും, പാരവെയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സമൂഹം, അതേ വ്യക്തി മരിച്ചുകഴിയുമ്പോൾ റീത്തു സമർപ്പിച്ചും വെള്ള പുതപ്പിച്ചും മുതലക്കണ്ണീരൊഴുക്കി ആദരിക്കാൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ഭീകരമായ വൈരുദ്ധ്യത്തെ കവി തുറന്നുകാട്ടുന്നു. ഇഞ്ചിഞ്ചായി പീഡിപ്പിച്ചു കൊന്ന ആത്മാവ് ഊരിയെറിഞ്ഞുപോയ വെറും ശരീരത്തിനു മുന്നിൽ കപടമായ ആദരവോടെ കുനിഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ കാപട്യം കവിത വരച്ചുകാട്ടുന്നു. ഒടുവിൽ, ഒരു വേട്ടമൃഗത്തെ വീഴ്ത്തിയെന്ന ഭാവത്തിൽ ആ ശവശരീരം തോളിലേറ്റുകയും, വലിയൊരു ആപത്തിൽനിന്ന് തലനാരിഴയ്ക്ക് രക്ഷപെട്ട അഹങ്കാരത്തോടെ നിരകൺചിരിയോടെ (വിജയച്ചിരിയോടെ) മടങ്ങിപ്പോകുകയും ചെയ്യുന്ന സമൂഹത്തിന്റെ ഹിംസാത്മകമായ മനോഭാവത്തെ 'ഇര' എന്ന തലക്കെട്ടിലൂടെ കവി നിശിതമായി വിചാരണ ചെയ്യുന്നു.

12. ശിൽപ്പി 

ജീവിതം എന്ന കുശാഗ്രബുദ്ധിക്കാരനായ ശിൽപ്പിയുടെ കരവിരുതിനെ അതിമനോഹരമായൊരു ദാർശനിക തലത്തിൽ നോക്കിക്കാണുന്ന കവിതയാണിത്. തിരസ്കാരം, അവഹേളനം, ഒറ്റപ്പെടുത്തൽ, ചതി, പട്ടിണി തുടങ്ങിയ പ്രതിസന്ധികളെയും കൊടിയ വേദനകളെയും കല്ലിനെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ഉളികളായും ആയുധങ്ങളായും കവി കാണുന്നു. ഈ യാതനകൾ കൊണ്ട് കലാപരമായി രാകിമിനുക്കുമ്പോഴാണ് ഏതൊരു സാധാരണ ഹൃദയവും മനോഹരമായ ശിൽപ്പമായി മാറുന്നത്. തീച്ചൂളയിൽ വെന്ത് പഴുത്ത ഇരുമ്പിലോ സ്വർണ്ണത്തിലോ വീഴുന്ന ഓരോ അടിയും അതിന്റെ മാറ്റ് കൂട്ടുന്നതുപോലെ, ജീവിതത്തിൽ നേരിടുന്ന ഓരോ തിരിച്ചടിയും പ്രതിസന്ധിയും മനുഷ്യന്റെ മനക്കരുത്തും വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ തിളക്കവും വർദ്ധിപ്പിക്കുകയേ ഉള്ളൂ എന്ന ആത്മവിശ്വാസവും സാന്ത്വനവുമാണ് ഈ രചന പകർന്നുനൽകുന്നത്.

13. കാക്കകളാണ് ഭേദം 

മനുഷ്യസമൂഹത്തിലെ കാപട്യങ്ങളെയും വിവേചനങ്ങളെയും കാക്കകളുടെ സ്വാഭാവിക നന്മകളുമായി താരതമ്യം ചെയ്ത് നിശിതമായി വിമർശിക്കുന്ന കവിതയാണിത്. സ്വന്തമല്ലാത്ത കുയിലിൻകുഞ്ഞിനെപ്പോലും സ്നേഹത്തോടെ പോറ്റിവളർത്തുന്ന കാക്കകൾക്ക് ജാതിയും മതവും അയിത്തവുമില്ല, മേലാളൻ-കീഴാളൻ വ്യത്യാസങ്ങളുമില്ല. പ്രതിസന്ധികളിലും പെരുമഴയത്തും ഒറ്റിക്കൊടുക്കാതെ പരസ്പരം താങ്ങാവുന്ന അവ, കൂട്ടത്തിലൊന്ന് ചത്തുപോയാൽ ചങ്ക് പൊട്ടി നിലവിളിക്കുകയല്ലാതെ മനുഷ്യരെപ്പോലെ കപടമായി കുനിഞ്ഞുനിന്ന് കുറ്റം പറയാറില്ല. പരിഷ്കൃതരെന്ന് അഹങ്കരിക്കുന്ന മനുഷ്യരേക്കാൾ എത്രയോ ഉന്നതമാണ് പ്രകൃതിയിലെ ഈ ലളിതജീവികളുടെ ആത്മാർത്ഥതയും കൂട്ടായ്മയുമെന്ന് കവി ഈ വരികളിലൂടെ ഉറക്കെ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.

14. സൗഹൃദം ഒരു വഴിമാറി നടക്കലാണ് 

സൗഹൃദത്തിന്റെ വിശുദ്ധിയെയും അത് മനസ്സിൽ തീർക്കുന്ന ശാന്തമായ ആശ്വാസത്തെയും മനോഹരമായ ബിംബങ്ങളിലൂടെ ആവിഷ്കരിക്കുന്ന കവിതയാണിത്. ജീവിതത്തിന്റെ തിരക്കുപിടിച്ച കോൺക്രീറ്റ് റോഡുകളിൽ മടുക്കുമ്പോൾ തൊടിയിലൂടെ വയൽവരമ്പിലേക്ക് വെറുതെ ഇറങ്ങിനടക്കുന്നതുപോലെയുള്ള ഒരു വഴിമാറിനടക്കലാണ് സൗഹൃദം എന്ന് കവി പറയുന്നു. ചതിയും കാപട്യവും നിറഞ്ഞ വഴികളിൽ നിന്നും മറ്റാരുടെയും ശല്യമില്ലാത്ത തെരുവിലെ ശാന്തമായ ഏകാന്തതയിലേക്കുള്ള യാത്രയാണത്. അടഞ്ഞുകിടന്ന മുറിയിൽ വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം തുറന്നിടുന്ന ഒരു ജാലകം പോലെയും, ഇരുണ്ട കിണറിലേക്ക് ഇറങ്ങുംമുമ്പ് വെളിച്ചവും വായുവും പരിശോധിക്കാൻ താഴ്ത്തുന്ന മെഴുകുതിരിപോലെയും മനസ്സിലെ മാലിന്യങ്ങളെ നീക്കി ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ഉദാത്തമായൊരു കൂട്ടായാണ് കവി ഇവിടെ സൗഹൃദത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്.

15. കാൽപ്പാടുകൾ 

മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ക്ഷണികതയെയും കാലത്തിന്റെ അനന്തപ്രവാഹത്തെയും ഗൗരവപൂർവ്വം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന ചിന്തോദ്ദീപകമായ കവിതയാണിത്. മണ്ണിൽ പതിഞ്ഞ കാൽപ്പാടുകൾ അതിവേഗം മാഞ്ഞുപോകുന്നതുപോലെ, തങ്ങൾ ഇവിടെ ജീവിച്ചിരുന്നു എന്നതിനൊരു അടയാളവും ബാക്കിവെക്കാതെ മനുഷ്യശരീരങ്ങളും മാഞ്ഞുപോകുന്നു. ഗ്രീഷ്മത്തിൽ ഇലകൾ കൊഴിയുംപോലെ ഓരോരുത്തരായി കൊഴിഞ്ഞുപോയാലും, കുയിലിന്റെ പാട്ടും തൊട്ടാവാടിയുടെ ചിരിയും പ്രകൃതിയുടെ താളവും മാറ്റമില്ലാതെ തുടർന്നുകൊണ്ടേയിരിക്കും. ഒരാൾ ജീവിച്ചു കൊതിതീരാതെ മണ്ണോട് ചേരുമ്പോൾ മറ്റൊരാൾ ആദ്യമായി ചന്ദ്രോദയം കണ്ട് പുഞ്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ, വ്യക്തികളുടെ അഭാവം പ്രപഞ്ചത്തെ തളർത്തുന്നില്ലെന്നും നമ്മളില്ലാത്ത ദിനങ്ങളിലൂടെയും ലോകം തുടർയാത്ര ചെയ്തുകൊണ്ടേയിരിക്കുമെന്നും കവി ലളിതമായ ബിംബങ്ങളിലൂടെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

16. തിരയലുകളാണ് എവിടെയും 

മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ തീരാത്ത നഷ്ടങ്ങളെയും മനസ്സ് നിരന്തരം നടത്തുന്ന ആന്തരിക പരതലിനെയും അതിതീവ്രമായി അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന കവിതയാണിത്. ഓടിയെത്താനാവാതെ കൈവിട്ടുപോയ നിമിഷങ്ങളെയും, ഹൃദയത്തിൽ ഉദിച്ചുയർന്ന് അപ്രതീക്ഷിതമായി വേർപാടിൽ അണഞ്ഞുപോയ പ്രിയ സാന്നിധ്യങ്ങളെയും തേടിയുള്ള അന്വേഷണമാണ് മനുഷ്യനുള്ളിൽ എപ്പോഴും അലയടിക്കുന്നത്. സ്വന്തം ശ്വാസത്തെപ്പോലും വിശ്വസിക്കാൻ കഴിയാത്ത വിങ്ങലിന്റെ നിമിഷങ്ങളിലും ചേർത്തണച്ച ആശ്വാസക്കൈകളെ കവിത ഓർത്തെടുക്കുന്നു. ഒടുവിൽ, സത്യത്തിന്റെ ആസിഡ് വീണ് വികൃതവും മുറിവേറ്റതുമായ ഹൃദയങ്ങളെപ്പോലും സ്നേഹത്തോടെ മാറോടു ചേർത്തുപിടിക്കാൻ തക്ക ശേഷിയുള്ള ഉദാത്തമായ ഹൃദയങ്ങൾക്കായുള്ള അന്വേഷണമാണ് എവിടെയും ബാക്കിയാകുന്നത് എന്ന ആഴമേറിയ സത്യം ഈ വരികളിലൂടെ പങ്കുവെക്കപ്പെടുന്നു.

17. എത്ര ഓട്ടയടച്ചാലും ചോർന്നൊലിക്കുന്ന ജീവിതം 

മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ അസ്ഥിരതയെയും അവൻ പേറുന്ന തീരാവേദനകളെയും തികഞ്ഞ ദാർശനിക ഗൗരവത്തോടെ അവതരിപ്പിക്കുന്ന രചനയാണിത്. ചങ്ക് പറിച്ചു കാണിച്ചാലും പുച്ഛിക്കുന്ന സമൂഹത്തിൽ, ചെയ്ത നന്മകൾ നേരംപുലരും മുൻപേ വിസ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന കയ്പ്പേറിയ യാഥാർത്ഥ്യവും മനുഷ്യന്റെ കപടതയും കവി തുറന്നുകാട്ടുന്നു. ചിതൽപ്പുറ്റുകൾ മൂടിയ മനസ്സിനെയോ കോടിപ്പോയ ഹൃദയത്തെയോ നേരെയാക്കാൻ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിനോ ആശ്വാസ മെഴുകുതിരികൾക്കോ സാധ്യമല്ല. മതങ്ങൾ പറയുന്നതുപോലെ പാപികളല്ല, മറിച്ച് പ്രകൃതിയുടെ മഹത്തായ ഒരു റീസൈക്ലിംഗിൽ പെട്ടുഴലുന്ന കേവല പൊടികൾ മാത്രമാണ് മനുഷ്യൻ എന്ന വിശാലമായ കാഴ്ചപ്പാട് കവിത മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നു. പ്രതിസന്ധികളുടെ പൊടിക്കറ്റിലും തലയുയർത്തിപ്പിടിച്ച് മുന്നോട്ടുപോകാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുമ്പോഴും, പെട്ടെന്ന് വീണുടഞ്ഞുപോകാവുന്ന ഒരു ഓട്ടുപാത്രമാണ് ജീവിതമെന്നും, എത്രയൊക്കെ അടച്ചുവെക്കാൻ ശ്രമിച്ചാലും അപ്രതീക്ഷിതമായി തകരുന്നതുവരെ അത് ചോർന്നൊലിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുമെന്നും കവി അത്യന്തം കാവ്യാത്മകമായി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

18. ഒറ്റയ്ക്കിരിക്കുന്നത് അപകടകരമാണ് 

ഏകാന്തത മനുഷ്യന്റെ ഉൾമനസ്സിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന ചിന്താവിപ്ലവങ്ങളെയും ഗൃഹാതുരമായ മോഹങ്ങളെയും അതിതീവ്രമായി വരച്ചുകാട്ടുന്ന കവിതയാണിത്. തനിച്ചിരിക്കുമ്പോഴാണ് ജീവിച്ചു തീർത്ത ജീവിതത്തിലെ നിറമില്ലായ്മയെക്കുറിച്ചും, ഇതിനു പകരമായി മറ്റൊരു ജീവിതം ലഭിച്ചിരുന്നെങ്കിലെന്നുമുള്ള കൊതിപ്പിക്കുന്ന മോഹങ്ങൾ ഉള്ളിൽ നാമ്പിടുന്നത്. കഴുതയെപ്പോലെ പണിയെടുത്തു നട്ടെല്ലൊടിഞ്ഞ ദിവസങ്ങൾക്ക് പകരം, വർഷങ്ങളായി മനസ്സ് കൊതിക്കുന്ന ജീവിതം സ്വതന്ത്രമായി ജീവിച്ചുതീർക്കാൻ ഒരൊറ്റ ദിവസമെങ്കിലും കിട്ടിയെങ്കിൽ എന്ന് മനുഷ്യൻ കൊതിച്ചുപോകുന്നു. ചങ്ക് തുറന്നുകാട്ടിയാലും വാഴനാരെന്നു പരിഹസിക്കുന്ന സ്വാർത്ഥ സമൂഹത്തിന് നടുവിൽ, തന്നെ ഉള്ളറിഞ്ഞു മനസ്സിലാക്കുന്ന ഒരൊറ്റ ആത്മാർത്ഥ കൂട്ടിനായുള്ള തീവ്രമായ ആഗ്രഹവും ഏകാന്തതയുടെ ഈ അപകടകരമായ നിമിഷങ്ങളിൽ മനുഷ്യനെ വേട്ടയാടുന്നു എന്ന് കവി ഹൃദയസ്പർശിയായി അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. 

19. ഉള്ളിലെ പെരുമഴയായ് ജനിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ 

ആത്മാവിൻ്റെ വിശുദ്ധീകരണത്തെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതിസഹജമായ നന്മയെക്കുറിച്ചും അതിമനോഹരമായി സ്വപ്നം കാണുന്ന കവിതയാണിത്. പക്ഷിയായി ജനിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ പച്ചത്തുരുത്തുകൾ തേടി പറന്നേനെ എന്നും, മഞ്ഞായി ജനിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ നീലജലാശയങ്ങളിൽ അലിഞ്ഞുനിറഞ്ഞേനെ എന്നും കവി സങ്കൽപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ, എല്ലാറ്റിലുമുപരിയായി മനുഷ്യരുടെ ഉള്ളിൽ പെയ്യുന്ന ഒരു പെരുമഴയായ് ജനിക്കാനാണ് കവി തീവ്രമായി ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. നഗരത്തിലെ ഒഴുക്കറ്റ് മലിനമായ പുഴകൾ പോലെ കലുഷിതമായിത്തീർന്ന മനുഷ്യരുടെ മനസ്സുകളെ കഴുകിത്തുടച്ച്, ദിവ്യമായ തേജസ്സുറ്റ മുഖംപോലെ ശുദ്ധവും പ്രശാന്തവുമാക്കാൻ ആ പെരുമഴയ്ക്ക് കഴിയുമായിരുന്നു എന്ന മാനവികമായ സന്ദേശമാണ് ലളിതമായ ഈ വരികളിലൂടെ കവി പകർന്നുതരുന്നത്.

20. ജീവിക്കാനൊരുങ്ങുമ്പോൾ 

മനുഷ്യത്വത്തിന്റെയും സാർവ്വലൗകികമായ ഒരുമയുടെയും വലിയ സന്ദേശം ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്ന അതിശക്തമായൊരു കവിതയാണിത്. ജീവിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ മാളങ്ങളിൽ ചുരുങ്ങിക്കൂടുന്ന പുഴുവാകാതെ, അതിരുകളില്ലാത്ത ആകാശത്തിലൂടെ പറന്ന് ഭൂമിയൊന്നാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്ന പക്ഷിയാകാൻ കവി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. നാഗരികത തീർക്കുന്ന വിവേചന മതിൽക്കെട്ടുകൾ തകർക്കാൻ ഉള്ളുറപ്പുള്ള ബുൾഡോസറാകണം. ചോരയുടെ നിറവും മുലപ്പാലിന്റെ രുചിയും വിശപ്പിന്റെ നീറ്റലും കണ്ണീരിന്റെ നനവും ഒന്നാണെന്ന് തിരിച്ചറിയാത്ത കപട മതവിശ്വാസങ്ങൾക്ക് അതീതമായി, നന്മയും സൗഹൃദവും പ്രണയവും തൊട്ടറിഞ്ഞ് പരസ്പരം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന യഥാർത്ഥ ‘മനുഷ്യൻ’ ആകാനാണ് കവി ഇവിടെ ഉൽബോധിപ്പിക്കുന്നത്.

21. ഹൃദയത്തിൽ നടുമ്പോൾ 

മണ്ണിൽ നടുന്ന സസ്യങ്ങളെക്കാൾ എത്രയോ ആഴത്തിലും തീവ്രതയിലുമാണ് ഹൃദയത്തിൽ നടുന്ന വികാരങ്ങളും ഓർമ്മകളും വേരുറയ്ക്കുന്നത് എന്ന് വരച്ചുകാട്ടുന്ന കവിതയാണിത്. മണ്ണിലെ ചെടികൾ വെയിലിലും മഴയിലും കരിഞ്ഞോ പിഴുതോ വീണേക്കാം, എന്നാൽ ഹൃദയത്തിൽ നടുന്നവ ശ്വാസത്തിലും ചോരയിലും അതിവേഗം പടർന്നുപിടിച്ച് പൂമൊട്ടുകളായി വിടരുന്നു. മാവു പൂക്കുമ്പോൾ മധ്യവേനലവധിയെ ഓർമ്മവരുന്നതുപോലെയും, നിശ്ശബ്ദമായ ഭാഷയിൽ മനസ്സുകൾ പരസ്പരം തിരിച്ചറിയുന്നതുപോലെയും, ഹൃദയത്തിൽ വേരൂന്നിയ ആ വികാരത്തൈകൾ അവയുടെ ജീവസ്സുറ്റ സ്വത്വം വെളിപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടേയിരിക്കുന്നുവെന്ന് കവി ലളിതവും മനോഹരവുമായി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

22. ഹൃദയങ്ങളിൽ വാടാതിരിക്കുന്ന പൂക്കൾ 

ജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥമെന്തെന്ന് ലളിതവും മനോഹരവുമായ വരികളിലൂടെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന കവിതയാണിത്. കേവലം ഒരു ശരീരമായി തിന്നും കുടിച്ചും ഉറങ്ങിയും ഭൂമിയിൽ കഴിഞ്ഞ് ഒടുവിൽ മരിച്ചുപോകുന്നതിൽ യാതൊരു അത്ഭുതവുമില്ലെന്ന് കവി വ്യക്തമാക്കുന്നു. മറിച്ച്, മറ്റൊരാളുടെ ഹൃദയത്തിൽ സ്നേഹത്തോടെയും ആദരവോടെയും എന്നെന്നേക്കുമായി ജീവിക്കാൻ കഴിയുക എന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ കാര്യം. സ്നേഹത്തിന്റെ ആഴം അളക്കാനറിയാത്ത പൂക്കൾ പരസ്പരം കൈമാറുമ്പോൾ മനസ്സുകളിൽ സുഗന്ധം നിറച്ച് അവ വാടാതെ നിൽക്കുന്നതുപോലെ, ആത്മാർത്ഥമായ സ്നേഹം കൊണ്ട് മറ്റുള്ളവരുടെ മനസ്സിൽ ചിരപ്രതിഷ്ഠ നേടുന്ന ജീവിതമാണ് ഉദാത്തമെന്ന വലിയ ദർശനമാണ് ഈ കവിത പങ്കുവെക്കുന്നത്.

23. മുറിവുകൾ 

ശരീരത്തിലുണ്ടാകുന്ന ബാഹ്യക്ഷതങ്ങളും മനസ്സിലേൽക്കുന്ന ആന്തരികക്ഷതങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അന്തരത്തെ തീവ്രമായി വരച്ചുകാട്ടുന്ന കവിതയാണിത്. ശരീരത്തിലേറ്റ മുറിവുകൾ കാലക്രമേണ തഴമ്പുകളോ ഓർമ്മകളോ ആയി സ്വയം മാഞ്ഞുപോയേക്കാം; എന്നാൽ ഹൃദയത്തിലേറ്റ മുറിവുകൾ അടങ്ങാത്ത അലകടലായി ആർത്തിരമ്പുകയേ ഉള്ളൂ. മനസ്സിനുള്ളിലെ ആഴമേറിയ കടലുകളിൽ വീണുപോയാൽ രക്ഷിക്കാൻ ലൈഫ് ഗാർഡോ ജാക്കറ്റോ രക്ഷാവലയങ്ങളോ ഉണ്ടാവില്ലെന്നും, മുങ്ങിപ്പോകുന്ന പലരും മൂന്നാം പക്കം പോലും കരയ്ക്കടിയാതെ ആഴിയിൽ മറഞ്ഞുപോകുന്നുവെന്നുമുള്ള വരികൾ മനുഷ്യന്റെ നിശ്ശബ്ദമായ മാനസികവ്യഥകളെയും നിസ്സഹായാവസ്ഥയെയും ശക്തമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.

24. ജീവിക്കാൻ പല വഴികളുണ്ട്  

മനുഷ്യൻ ജീവിതത്തെ നേരിടുന്ന വ്യത്യസ്തമായ ഭാവങ്ങളെയും തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളെയും തുറന്നുകാട്ടുന്ന കവിതയാണിത്. നേടിയെടുക്കാനുള്ള വ്യഗ്രതയിൽ നെട്ടോട്ടമോടി വഴിതെറ്റി പണ്ടാരമടങ്ങുന്ന ഒരു കൂട്ടർ; ഭൂതകാലത്തെ പഴിച്ചും ഭാവിയെ ഭയന്നും വർത്തമാനകാലത്തെ ചവിട്ടിത്തേച്ച് വേച്ചുനടക്കുന്ന മറ്റൊരു കൂട്ടർ. എന്നാൽ ഇതിനൊക്കെ വിപരീതമായി, കനകമുന്തിരികൾ പോലെ വിളഞ്ഞു പാകമായ മനോഹര നിമിഷങ്ങളെ വീഞ്ഞുപോലെ നുണഞ്ഞ് ജീവിതത്തെ ആർത്തുല്ലസിച്ച് ആസ്വദിക്കുന്ന വഴികളും മനുഷ്യനു മുന്നിലുണ്ട്. ജീവിതം ആഘോഷമാക്കണോ അതോ ആകുലതകളിൽ തീർക്കണോ എന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് മനുഷ്യന്റെ മുന്നിൽ വെക്കുന്ന ശ്രദ്ധേയമായ തുടക്കമാണിത്. 

25. ചെറുപ്പത്തിന് കാലവുമായി വലിയ ബന്ധമൊന്നുമില്ല 

പ്രായമെന്നത് കേവലം വർഷങ്ങളുടെ കണക്കെടുപ്പല്ല, മറിച്ച് മനസ്സിന്റെയും ആവേശത്തിന്റെയും അവസ്ഥയാണെന്ന് മനോഹരമായി സ്ഥാപിക്കുന്ന കവിതയാണിത്. രക്തത്തിൽ മോഹങ്ങളുടെ കാടുകൾ പൂത്തുലയുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ വീണ്ടും ചെറുപ്പമാകുന്നു. എന്നാൽ, സ്വപ്നങ്ങളുടെ ചോലമരങ്ങൾ കൊള്ളയടിക്കപ്പെടുകയും ചോരപ്പുഴകളിലൂടെ അവ കടത്തിക്കൊണ്ടുപോവുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് വാർദ്ധക്യം മനുഷ്യനെ ബാധിച്ചുതുടങ്ങുന്നത്. ഇനി ഒരിക്കലും പൂത്തുലയാനാവാത്തവിധം മരവിച്ചുപോയ വനങ്ങൾക്കിടയിൽ, പൊരിവെയിലിൽ ഒറ്റപ്പെട്ടുപോയ മുളങ്കൂട്ടങ്ങളെപ്പോലെ മനുഷ്യൻ ജീർണ്ണതയിലേക്ക് വീണുപോകുന്ന അവസ്ഥയെ കവി അത്യന്തം ഹൃദയസ്പർശിയായ പ്രകൃതിബിംബങ്ങളിലൂടെ വരച്ചുകാട്ടുന്നു. 

26. എന്തിനോവേണ്ടി ഭ്രാന്തമായോടുന്ന ജീവിതം 

ജീവിതത്തിന്റെ ലക്ഷ്യമില്ലാത്ത അന്ധമായ നെട്ടോട്ടങ്ങളെ ഉപേക്ഷിച്ച്, പ്രകൃതിയോടും സഹജീവികളോടും ഇണങ്ങി ആനന്ദത്തോടെ ജീവിക്കാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്ന ദാർശനിക കവിതയാണിത്. ഒടുവിൽ ചാമ്പൽക്കുന്നിലേക്കുള്ള യാത്ര ഉറപ്പായിരിക്കെ, എന്തിനെന്നറിയാതെ ഭ്രാന്തമായി പായുന്ന യാന്ത്രികജീവിതത്തെ മാറ്റിപ്പിടിക്കാൻ കവി ആവശ്യപ്പെടുന്നു. വാക്കുകളുടെ കാരാഗൃഹങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി പച്ചപ്പുനിറഞ്ഞ താഴ്വരകളിലും പക്ഷികൾ ചുംബിക്കുന്ന ശിഖരങ്ങളിലും പുതിയ സ്വപ്നക്കൂടുകൾ മെനഞ്ഞെടുക്കാനും, നെടുവീർപ്പുകളുടെ വരൾച്ചയ്ക്ക് പകരം ചുണ്ടുകളിൽ പുഞ്ചിരിയുടെ മാധുര്യം വിരിയിക്കാനും കവിത പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യനായിത്തീരാൻ മനുഷ്യനായിത്തന്നെ ജനിക്കണമെന്നില്ലെന്ന ഉദാത്തമായ തിരിച്ചറിവിലൂടെ, സ്നേഹവും കാരുണ്യവും പ്രകൃതിബോധവുമാണ് ഒരുവനിൽ യഥാർത്ഥ മനുഷ്യത്വത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് എന്ന് കവി അടിവരയിടുന്നു.

27. സ്നേഹത്തിന്റെ സഞ്ചാരപഥങ്ങൾ 

സ്നേഹമെന്ന വികാരം മനുഷ്യജീവിതത്തിന് പകരുന്ന ആന്തരിക ഊർജ്ജത്തെയും അതിജീവനശേഷിയെയും മനോഹരമായി അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന കവിതയാണിത്. സ്നേഹത്തിന്റെ വഴികൾ മലകളും താഴ്‌വരകളും മരുഭൂമികളും നിറഞ്ഞ ദുഷ്കരമായ സഞ്ചാരപഥങ്ങളാണെങ്കിലും, ആ യാത്രയിലെ ഇടവേളകളെ താണ്ടാൻ ആവശ്യമായ കരുത്ത് മനുഷ്യൻ പോലുമറിയാതെ ഉള്ളിന്റെയുള്ളിൽ സംഭരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. കഠിനമായ പരീക്ഷണങ്ങളെയും വിരഹവേദനകളെയും അതിജീവിച്ച് മുന്നോട്ടുപോകാൻ സ്നേഹം നൽകുന്ന ഈ അദൃശ്യമായ ആത്മബലമാണ് ജീവിതയാത്രയെ അർത്ഥപൂർണ്ണമാക്കുന്നത് എന്ന ആഴമേറിയ സത്യം ലളിതമായ വരികളിലൂടെ കവി ഇവിടെ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

28. ഭ്രാന്താണ് പ്രണയം 

പ്രണയത്തിന്റെ തീവ്രതയെയും അതിൽ ഇടകലരുന്ന സംഘർഷങ്ങളെയും ഓർമ്മകളുടെ മധുരനൊമ്പരങ്ങളെയും അനാവരണം ചെയ്യുന്ന കവിതയാണിത്. മൂർച്ചയേറിയ കല്ലുകൾ പോലെ നോവിക്കുന്ന മാരകമായ വാക്കുകൾ പരസ്പരം വലിച്ചെറിയുമ്പോഴും, ഉള്ളിൽ പ്രപഞ്ചത്തോളം പടരുന്ന അനുരാഗസുഗന്ധം ആവാഹിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഒരൊറ്റ വാക്കിനായി മനസ്സ് അലയുന്ന ഭ്രാന്തമായ നിമിഷങ്ങളെ കവി വരച്ചുകാട്ടുന്നു. കലഹങ്ങൾക്കും മുറിപ്പെടുത്തലുകൾക്കുമപ്പുറം, ആ ഭ്രാന്തമായ നിമിഷങ്ങൾ പിന്നീട് ഒരു നേർത്ത പുഞ്ചിരിയോടെ മാത്രം ഓർത്തെടുക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒന്നായി മാറുന്നുവെന്ന പ്രണയത്തിന്റെ അതിസുന്ദരമായ ഭ്രാന്തിനെയാണ് കവി ഇവിടെ ഹൃദയസ്പർശിയായി ആവിഷ്കരിക്കുന്നത്.

29. മൗനമുദ്രിതമായ ഭാഷ 

പ്രണയത്തിന്റെയും പ്രകൃതിയുടെയും നിശ്ശബ്ദമായ അനുഭൂതിതലങ്ങളെ അതീവ ചാരുതയോടെ കോർത്തിണക്കുന്ന കവിതയാണിത്. രാവുകളുടെ നിശ്ശബ്ദതയിൽ പുഴകൾ മൗനമുദ്രിതമായ ഭാഷയിൽ സംസാരിച്ചു തുടങ്ങുന്നത് പ്രകൃതിയുടെ രഹസ്യസല്ലാപമാണ്. വാക്കിനേക്കാൾ ആഴമുള്ള ആ മൗനത്തിന്റെ തലം